Kanada’da kamp yapacağı yeri harita üzerinden incelerken dikkatini çeken dairesel oluşum, Joël Lapointe’yi jeologlarla iletişime geçirdi. Quebec’teki Marsal Gölü çevresinde bulunan yaklaşık 15 kilometre çapındaki yapının, yaklaşık 390 milyon yıl önceki bir göktaşı çarpmasıyla oluştuğu saha araştırmalarıyla belirlendi. Kraterin resmi olarak tanınması için onay süreci ise henüz tamamlanmadı.
Haritadaki şekil saha araştırmasına dönüştü
Kamp hazırlığı sırasında bölgenin coğrafi özelliklerine bakan Lapointe, Marsal Gölü yakınındaki büyük ve neredeyse kusursuz dairesel görünümü fark etti. Bunun eski bir göktaşı çarpmasının izi olabileceğini düşünerek Fransa’daki Çevre Jeobilimleri Araştırma ve Eğitim Merkezi’nde (CEREGE) görevli jeofizikçi Pierre Rochette’e ulaştı.
Rochette ve çalışma arkadaşlarının ilk topografik incelemesi, yapının bilinen çarpma kraterlerine benzer özellikler taşıdığını gösterdi. Ancak haritalardaki şekil, oluşumun kökenini kanıtlamak için yeterli olmadığından ekip bölgede araştırma yürüttü.
Kayalarda şok konileri bulundu
CEREGE araştırmacıları ile Western Üniversitesi’nden gezegen jeoloğu Gordon Osinski’nin de yer aldığı ekip, Marsal Gölü’ne deniz uçağıyla giderek saha çalışmalarına başladı. Araştırmacılar, güçlü çarpma dalgalarının kayalarda bıraktığı izleri aradı ve bölgede göktaşı çarpmalarıyla ilişkilendirilen konik kayaç yapıları tespit etti.
Şok konileri adı verilen bu oluşumlar, yüksek basınçlı çarpışmaların gözle görülebilen jeolojik kanıtları arasında bulunuyor. Ekip, bu bulgularla Marsal Gölü çevresindeki dairesel yapının çarpma sonucu oluştuğunu doğruladı.
Uhackatik adı verildi, resmi onay bekleniyor
Bölgeden alınan kayaç örneklerinin analizleri, çarpışmanın yaklaşık 390 milyon yıl önce gerçekleştiğine işaret etti. Yaklaşık 15 kilometre çapındaki oluşum, bu sonuçlarla Quebec’te belirlenen yeni bir çarpma krateri olarak tanımlandı.
Araştırmacılar, kraterin adlandırılması için bölgede yaşayan Ekuanitshit Innu halkıyla görüştü. Görüşmelerin ardından yapıya “Uhackatik” adı verildi. Kraterin, Meteoritler Cemiyeti bünyesindeki ilgili komitenin ilk toplantısında resmen onaylanması bekleniyor; tanınma süreci henüz sona ermiş değil.
Bilim insanları, bu ölçekte bir göktaşı çarpmasının günümüzde büyük şehirleri yok edebilecek bölgesel yıkıma ve küresel iklim felaketlerine yol açabileceğini belirtiyor. Dünya genelinde şimdiye kadar yaklaşık 200 göktaşı çarpma krateri doğrulanmış durumda.
Keşif, dikkatli gözlemin önemini gösterdi
Lapointe’nin kamp yeri ararken fark ettiği şekil, bilim insanlarının katıldığı kapsamlı bir incelemeye dönüştü. Araştırmacılar, Dünya’da henüz keşfedilmemiş başka çarpma kraterleri bulunabileceğine dikkat çekiyor. Uhackatik örneği, uydu haritalarında görülen sıra dışı oluşumların bilimsel araştırmalara konu olabileceğini ortaya koydu.
