Alman araştırmacıların 115 elektrikli araç motorunu incelediği çalışma, Çin, Avrupa ve ABD’de kullanılan temel motor mimarilerinin büyük ölçüde benzer olduğunu ortaya koydu. Bölgesel ayrışma daha çok malzeme, bileşen tasarımı ve üretim tercihlerinde görülürken, motorların ortalama azami güç yoğunluğu 2019’dan 2024-2025 model yıllarına kadar yaklaşık yüzde 45 yükseldi.
Rotor, stator, motor gövdesi ve soğutma sistemlerinin genel yapısı üç bölgedeki ürünlerde benzerlik gösteriyor. Araştırmaya göre rekabetteki fark; kullanılan malzemeler, bileşenlerin tasarımı, üretim süreçleri ve sistemlerin ne ölçüde entegre edildiği gibi ayrıntılarda ortaya çıkıyor.
Çinli üreticiler magnezyum alaşımına yöneliyor
Alman araştırmacıların bileşen ve malzeme düzeyindeki incelemesi, üreticilerin farklı tercihlerinin tek başına teknolojik üstünlük anlamına gelmediğini gösteriyor. Maliyet, tedarik zinciri koşulları ve bölgesel düzenlemeler de mühendislik kararlarında etkili oluyor.
Avrupalı üreticilerin çoğu motor gövdesinde alüminyum alaşımlarını kullanmayı sürdürürken, çok sayıda Çinli üretici daha hafif magnezyum alaşımlarını tercih ediyor. Malzeme seçiminde ağırlığın yanı sıra maliyet, hammaddeye erişim ve bölgesel koşullar da rol oynuyor.
Elektrik akımını dağıtan iletken baralarda da farklı yaklaşımlar dikkat çekiyor. Çinli üreticiler çoğunlukla toz boya kaplamalı, daha basit çözümler kullanırken, Avrupalı üreticiler birden fazla bakır baranın polimer bir parçaya gömüldüğü daha karmaşık tasarımlara yöneliyor.
Güç yoğunluğu birkaç yılda yüzde 45 arttı
2019-2025 dönemini ele alan çalışmada, kalıcı mıknatıslı senkron motorların ortalama azami güç yoğunluğu da karşılaştırıldı. Bu değer 2019’da 1,68 kW/kg seviyesindeyken 2024 ve 2025 model yıllarında 2,43 kW/kg’a ulaştı. Böylece birkaç yıl içinde yaklaşık yüzde 45’lik artış kaydedildi.
Yüksek devirle daha kompakt motorlar
Güç yoğunluğundaki yükselişi destekleyen gelişmelerden biri, motorların daha yüksek devirlerde çalışması. Devir sayısının artırılmasıyla daha küçük boyutlarda daha yüksek güç elde edilmesi ve motorlarda kullanılan malzeme miktarının azaltılması hedefleniyor. Bu yaklaşım, motor boyutları küçülürken güç yoğunluğunun artırılmasına katkı sağlıyor.
Rekabette üretim verimliliği belirleyici
Çalışmaya göre Çinli üreticiler, Batılı rakiplerinden tamamen farklı bir elektrik motoru mimarisi kullanmıyor. Pazarlar genelinde daha yüksek güç yoğunluğu, artan motor devirleri ve daha entegre tahrik üniteleri yönünde benzer bir eğilim görülüyor.
Ortaya çıkan tablo, elektrikli otomobil rekabetinin yalnızca yeni teknolojiler geliştirmekle sınırlı olmadığını gösteriyor. Geliştirilen çözümleri verimli biçimde ve rekabetçi maliyetlerle seri üretime aktarabilmek de yarışın önemli unsurları arasında yer alıyor.