Dünya’dan yaklaşık 7,5 ışık yılı uzaktaki kahverengi cüce WISE 0855’in atmosferinde su bulutlarının zamanla kalınlaşıp inceldiği belirlendi. James Webb Uzay Teleskobu’yla yapılan gözlemler, atmosferdeki gaz hareketlerinin bulut yapısını değiştirdiğini ortaya koydu.
WISE 0855, 11 saat boyunca izlendi
NASA’nın WISE teleskobu gök cismini ilk kez 2010’da görüntüledi. Astronom Kevin Luhman, verileri inceleyerek WISE 0855’i 2014 yılında keşfetti. Jüpiter’e benzer büyüklükteki cisim, bilinen en soğuk kahverengi cüce olarak tanımlanıyor. İlk gözlemlerde arka plandaki ışık kaynakları nedeniyle olduğundan daha mavi görünen WISE 0855’in atmosferi artık daha ayrıntılı incelenebiliyor.
Arizona Üniversitesi Steward Gözlemevi’nden araştırmacılar, James Webb’in kızılötesi gözlem kabiliyetini kullanarak WISE 0855’i 11 saat boyunca takip etti. Ekip, her 15 dakikada bir ışık spektrumu kaydetti ve gök cismi dönerken atmosferindeki değişimleri izledi. The Astronomical Journal’da yayımlanan araştırma, su bulutlarının zaman içinde farklı kalınlıklara ulaştığını gösterdi.
Atmosferdeki gaz hareketleri bulutları etkiliyor
Gözlemlere göre WISE 0855 döndükçe farklı bulut katmanları görüş alanına girip çıkıyor. Araştırmacılar, atmosferin derinlerinden yükselen gazların bulutların yapısını etkilediğini ve değişken hava koşullarına yol açtığını belirtiyor.
Bu bulgular WISE 0855’in Dünya gibi yaşanabilir olduğu anlamına gelmiyor. Atmosferi ve fiziksel özellikleri Dünya’dan çok Jüpiter’i andırıyor. Ayrıca bulutlar evrende yalnızca bu gök cismine özgü değil: Mars’ta gece bulutları oluşabiliyor, bazı uzak gezegenlerde ise metal bulutları bulunuyor.
WISE 0855’i öne çıkaran özelliklerden biri, Dünya’ya görece yakın olması ve bulut hareketlerinin ayrıntılı biçimde gözlemlenebilmesi. Yaklaşık 70,8 trilyon kilometre uzaklıktaki cisim, 4,25 ışık yılı mesafedeki Proxima Centauri’den yalnızca 3,25 ışık yılı daha uzakta.
James Webb atmosfer bileşenlerini ayrı ayrı inceleyebiliyor
Araştırmanın bir diğer sonucu, James Webb’in atmosfer incelemelerine sağladığı teknolojik katkı oldu. Önceki yöntemlerde bulutların etkisini, kimyasal bileşimi ve sıcaklık değişimlerini birbirinden ayırmak güçtü.
Araştırma ekibinden Brittany Miles, James Webb öncesinde kullanılan fotometri yöntemlerinin bu özellikleri birbirine karıştırdığını belirtiyor. Yeni teleskopla atmosferin kimyasal yapısı, sıcaklığı ve bulut hareketleri ayrı ayrı incelenebiliyor.
Astronomlar böylece WISE 0855’te su bulutlarının bulunduğunu saptamanın yanı sıra, bu bulutların zaman içindeki değişimini de belirleyebildi. Bulgular, uzak gök cisimlerindeki hava olaylarının daha ayrıntılı araştırılmasına imkân sağlıyor.
