İnternetteki içerikler değişebiliyor, yayından kaldırılabiliyor veya sitelerin kapanmasıyla tamamen erişilemez hâle gelebiliyor. 2013’ten bu yana oluşturulan web sayfası bağlantılarının yaklaşık yüzde 66’sının artık çalışmadığı belirtiliyor. Bağlantı çürümesi olarak bilinen bu durum, eski kaynaklara erişmeye çalışan kullanıcıları zorluyor.
Google’ın klasik önbellek bağlantısını ve “cache:” arama operatörünü kaldırmasının ardından, açılmayan ya da güncellenmiş sayfaların eski kopyalarını görmek için başka yöntemler kullanılabiliyor. Google, Arama İletişim Sorumlusu Danny Sullivan’ın Şubat 2024’te yaptığı açıklamaya göre, internet altyapısındaki gelişmeler nedeniyle kendi önbellek özelliğini sonlandırdı. Arama sonuçları üzerinden Internet Archive’ın Wayback Machine arşivine geçiş ise seçeneklerden biri olarak sunuluyor.
Google sonuçlarından Wayback Machine kaydını açma
Google’da listelenen ancak açılmayan veya içeriği değişen bir sayfanın sonucunun sağındaki üç nokta simgesine tıklayın. Ardından bilgi panelinde “Bu sayfa hakkında daha fazla bilgi” seçeneğini açın ve panelin alt bölümündeki “Internet Archive’ın Wayback Machine hizmetinde önceki sürümleri gör” bağlantısını seçin. Bu kısayol, sayfanın arşivlenmiş en güncel kopyasına yönlendiriyor.
![]()
Bu bağlantı yalnızca son kaydedilen sürümü açtığı için, farklı tarihlerdeki kayıtları incelemek isteyenlerin doğrudan arşiv hizmetine gitmesi daha kapsamlı bir seçenek sunuyor.
Bing önbelleğiyle yakın tarihli değişiklikleri görme
Microsoft Bing, arama sonuçlarında önbelleğe alınmış sayfaları görüntüleme seçeneğini sunmayı sürdürüyor. Bir site geçici olarak açılmıyorsa veya aradığınız metin yakın zamanda silindiyse, sayfanın başlığını ya da URL adresini Bing’de aratabilirsiniz.
Sonuç listesindeki ilgili bağlantının yanındaki aşağı yönlü oka tıklayıp menüden “Önbellek” (Cached) seçeneğini belirleyin. Bing’in botları tarafından son tarama sırasında kaydedilmiş sayfa, tarama tarihini bildiren bir şeritle birlikte açılır. Bu yöntem, arşiv kütüphanelerine henüz eklenmemiş yakın tarihli değişiklikleri görüntülemeye yardımcı olabilir.
Wayback Machine takviminden geçmiş kayıtları tarama
Wayback Machine, geçmişteki sayfa sürümlerini bulmak için kullanılabiliyor. Servisin ana sayfasındaki arama alanına tam URL’yi girdiğinizde, sitenin hangi yıl ve günlerde kaydedildiğini gösteren bir takvim görüntüleniyor.
Takvimde işaretlenmiş bir tarih ve saat dilimini seçerek sayfanın o tarihteki tasarımına, metinlerine ve çalışan alt bağlantılarına ulaşabilirsiniz. Bir sayfayı ileride erişilemez hâle gelmeden kaydetmek için “Save Page Now” bölümüne URL’yi yapıştırıp “Save Page” düğmesine basarak yeni bir arşiv kaydı oluşturmak mümkün. Ücretsiz Internet Archive hesabıyla giriş yapıldığında sayfanın ekran görüntüsü ve sayfadaki dış bağlantılar da yedeklenebiliyor.
Tarayıcı eklentileri ve Archive.today
Arşiv sitelerine her seferinde adres kopyalamadan erişmek isteyenler, Internet Archive’ın resmi Wayback Machine tarayıcı eklentilerini kullanabilir. Google Chrome, Microsoft Edge, Mozilla Firefox ve Apple Safari ile uyumlu eklentiler, “404 Sayfa Bulunamadı” hatasıyla karşılaşıldığında arşivlenmiş sürümü tarayıcıda açabiliyor.
Bir diğer seçenek olan Archive.today, archive.ph adıyla da biliniyor. Platformdaki üst arama kutusuna bir web sayfasının adresi yazılarak mevcut kopyası kaydedilebiliyor; alt arama alanı ise daha önce kaydedilmiş sürümleri bulmak için kullanılabiliyor. Dinamik betik kullanan modern sayfaların metin ve görsel düzenini koruyabilmesi, platformu araştırmalar için ikinci bir arşiv seçeneği hâline getiriyor.