Japonya Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Shinichi Uchida, yapay zekânın talep, üretkenlik ve sermaye yatırımları üzerinden para politikasının temel hesaplarını değiştirebileceğini belirtti. Teknoloji yatırımlarının ilk aşamada ekonomik talebi ve fiyatları artırabileceğini, uzun vadede ise doğal faiz oranı üzerinde etkili olabileceğini söyledi.
Yatırımlar talebi artırırken fiyat baskısı yaratabilir
Uchida’nın değerlendirmesine göre yapay zekâ yatırımları başlangıçta güçlü bir pozitif talep şoku oluşturuyor. Veri merkezleri, çipler, enerji ve yazılım için yapılan harcamalar ekonomik faaliyeti desteklerken fiyatları da yukarı çekebiliyor.
Teknolojinin arz üzerindeki etkilerinin daha uzun vadede ortaya çıkması bekleniyor. Verimlilik artışı ve sermaye birikimi, ekonomiyi ne hızlandıran ne de yavaşlatan doğal faiz oranı olarak tanımlanan r-star seviyesini değiştirebilir.
Finansal koşullarda iki yönlü etki
Yapay zekâ şirketlerinin hisse değerlerindeki artış finansal koşulları gevşetebilir. Buna karşılık, şirketlerin büyük ölçekli tahvil ihraçları uzun vadeli getirileri yükseltebilir. Bu iki etkinin bir arada görülmesi, merkez bankalarının ortaya çıkan tabloyu tek bir sonuçla açıklamasını zorlaştırıyor.
Net faiz etkisi henüz belli değil
Uchida, yapay zekânın nötr faiz üzerindeki toplam etkisine ilişkin şimdilik net bir yanıt bulunmadığını vurguladı. Şirket kârlarının yatırım beklentilerini karşılayamaması durumunda piyasalarda düzeltme riski de oluşabilir.
Verimlilik kazanımlarının iş gücü piyasasında nasıl dağıldığı da önem taşıyor. Bazı becerilerin hızla değer yitirmesi gelir eşitsizliğini artırabilir. Öte yandan, yeni yatırımların üretim kapasitesini büyütmesi zaman içinde enflasyon baskısını azaltabilir.
Uchida’nın konuşması yeni bir faiz kararını duyurmuyor. Değerlendirme, yapay zekânın talep, üretkenlik, istihdam ve sermaye yatırımları yoluyla para politikası hesaplarını etkileyebileceğine işaret ediyor; gelişmelerin enflasyon ve büyüme verileriyle birlikte ele alınması gerekiyor.
