ABD’nin Minnesota eyaletinde mısır hasadı yapan bir çiftçinin tarlasında yaklaşık 3,35 metre çapında metal bir parça bulundu. İncelemeler, enkazın yaklaşık bir ay önce Çin’den fırlatılan Zhuque-2E roketine ait olduğunu gösterdi. Olay, uzay araçlarının kontrolsüz biçimde Dünya’ya dönüşündeki riskleri yeniden gündeme getirdi.
Minnesota’nın Scott Township bölgesinde sonbahar hasadı yapan çiftçi, mısır sapları arasında büyük, dairesel bir metal cisim fark etti. Çarşamba günü yapılan ihbar üzerine olay yerine giden Stevens County Şerif Ofisi ekipleri, parçanın tarlada bulunduğunu doğruladı.
Yetkililer, enkazın halk açısından tehlike oluşturmadığını bildirdi. Parçanın kime ait olduğunun belirlenmesi ve güvenli şekilde kaldırılması için eyalet ve federal kurumlarla çalışma başlatıldı.
Zhuque-2E roketinin parçaları ABD semalarında görüldü
Metal parçanın, Çinli uzay şirketi LandSpace tarafından geliştirilen metan yakıtlı Zhuque-2E roketinden koptuğu belirlendi. Roket, eylül ayında Gobi Çölü’ndeki bir uzay üssünden fırlatılmış ve Çin’in SpaceX Starlink’e alternatif olarak geliştirdiği Qianfan haberleşme ağı için 10 uydu taşımıştı.
Roket, fırlatmadan yaklaşık yarım saat sonra uyduları 900 kilometre yükseklikteki dairesel kutupsal yörüngeye bıraktı. Görevin ardından Dünya’ya dönüş için motorlarını yeniden ateşledi. Yaklaşık 75 ila 80 dakika süren uçuşun sonunda, Dünya çevresinde ilk turunu tamamlayamadan atmosfere girdi.
Atmosfere girerken yanarak ilerleyen roket parçaları, Kansas’tan Minnesota’ya uzanan geniş bir alanda parlak izler oluşturdu. Olay Wisconsin’in batı ufkundan da görüldü. Daha sonra parçalardan birinin Minnesota’daki mısır tarlasına düştüğü anlaşıldı.
Yörüngeden çıkış sırasında sorun yaşanmış olabilir
Uzmanlara göre görevini tamamlayan roket kademeleri, genellikle yerleşim yerlerinden uzaktaki okyanus bölgelerine yönlendiriliyor. Zhuque-2E parçalarının ABD topraklarına ulaşması, yörüngeden çıkış için yapılan motor ateşlemesinde sorun yaşanmış olabileceğine işaret ediyor.
LandSpace’in daha önce de benzer bir sorun yaşadığı biliniyor. Zhuque-2E’nin haziran ayındaki uçuşunda üst kademe, görev tamamlandıktan sonra parçalanmış ve alçak Dünya yörüngesinde enkaz bırakmıştı.
Uluslararası hukuk kapsamında, uzaya gönderilen nesnelerin yeryüzünde yol açtığı zararlardan fırlatmayı gerçekleştiren ülke sorumlu tutuluyor. Minnesota’da bulunan metal parçanın nasıl kaldırılacağına ilişkin çalışmalar sürerken LandSpace, olayla ilgili henüz resmî açıklama yapmadı.
