Hollanda hükümeti, kamu yönetiminde maliyetleri düşürmek ve verimliliği yükseltmek için önümüzdeki yıllarda yaklaşık 25 bin tam zamanlı pozisyonu azaltmayı hedefliyor. Kamu iş gücünün yaklaşık yüzde 16’sına denk gelen plan kapsamında yapay zekâdan da yararlanılması düşünülüyor. Polis ve savunma birimleri kesinti planının dışında tutulacak.
Hükümet, tasarruf programıyla 2027’ye kadar 900 milyon avro, 2035’e kadar ise 3,5 milyar avro maliyet azaltımı öngörüyor. Ancak pozisyonların hangi kurumlarda ve hangi yöntemlerle azaltılacağı henüz açıklanmadı. Tasarrufun ne kadarının personel kesintilerinden, dijital dönüşümden veya başka idari önlemlerden sağlanacağı da netleşmiş değil.
Yapay zekâ planının ayrıntıları 2027’de hazırlanacak
Kamu yönetiminin yeniden düzenlenmesi yalnızca çalışan sayısının azaltılmasını kapsamıyor. İdari süreçlerin sadeleştirilmesi, kaynakların daha etkin kullanılması ve dijital teknolojilerin bazı görevlerde daha fazla değerlendirilmesi de programın hedefleri arasında. Yapay zekânın özellikle tekrarlanan işleri kolaylaştırarak çalışanların iş yükünü hafifletmesi amaçlanıyor.
Hükümet, yapay zekânın hangi kamu hizmetlerinde kullanılacağına ve personel ihtiyacını nasıl etkileyeceğine ilişkin uygulama takvimi paylaşmadı. Belirli bir sistem, yazılım sağlayıcısı ya da uygulama modeli de duyurulmuş değil. Yapay zekâdan verimlilik sağlama hedefleriyle tasarruf planlarının 2027’nin ilk çeyreğinde hazırlanması öngörülüyor. Çalışmalarda kurumların iş süreçlerinin incelenmesi ve teknolojinin kullanılabileceği alanların belirlenmesi planlanıyor.
Devlet Sekreteri Eric van der Burg, parlamentoya gönderdiği mektupta düzenlemeleri daha basit, akıllı ve küçük bir kamu yönetimi oluşturma hedefiyle ilişkilendirdi. Bloomberg’in aktardığına göre Van der Burg, farklı kamu kurumlarında devam eden yapay zekâ girişimlerinin kapsamını genişletmek istiyor. Mevcut projelerin tasarruf veya verimlilik sonuçlarına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
Personel azaltımının yöntemi belirsiz
Hükümet, yaklaşık 25 bin tam zamanlı pozisyonun doğrudan işten çıkarmalarla mı, emekliliklerle mi, boşalan kadroların doldurulmamasıyla mı yoksa kurumların yeniden yapılandırılmasıyla mı azaltılacağını açıklamadı. Uygulanacak yöntem, çalışanların ve kamu hizmetlerinden yararlanan vatandaşların nasıl etkileneceğini belirleyecek. Personel sayısı düşerken hizmetlerin hız ve kalitesinin korunup korunamayacağı da uygulama sırasında önem taşıyacak.
Yapay zekâ belge işleme, bilgi sınıflandırma, kurum içi arama ve rutin idari işlerde çalışanlara destek sağlayabilir. Ancak bu, bütün görevlerin insan müdahalesi olmadan yürütüleceği anlamına gelmiyor. Kişisel verilerin korunması, kararların açıklanabilirliği, sistemlerin doğruluğu ve hatalı sonuçların denetlenmesi gibi konuların dikkate alınması gerekiyor. Vatandaşları doğrudan etkileyen işlemlerde insan gözetiminin nasıl sürdürüleceği de teknoloji kullanımının önemli başlıklarından biri olacak.
Şimdilik açıklanan temel unsurlar; 25 bin pozisyonluk azaltım hedefi, 2027 ve 2035 için belirlenen tasarruf miktarları ve polis ile savunma birimlerinin istisna tutulması. Yapay zekânın hangi görevlerde kullanılacağı ve sağlayacağı tasarrufun nasıl hesaplanacağı ise 2027’nin ilk çeyreğinde hazırlanması planlanan çalışmalarla netleşecek.
