Elon Musk, Ukrayna ordusunun saldırı amaçlı insansız hava aracı operasyonlarında Starlink’i kullandığını ve bunun hizmet koşullarına aykırı olduğunu ileri sürdü. Ukraynalı yetkililer ise ticari Starlink terminallerinin bu tür görevlerde kullanılamadığını, askeri operasyonlar için Starshield altyapısından yararlanıldığını savunuyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Starlink ve Starshield bağlantılarının yeniden tam kapasiteyle çalıştığını duyurdu.
Musk, teknik açığın kapatıldığını söyledi
Musk’ın suçlaması, SpaceX’in Ukrayna’daki askeri Starlink bağlantılarına getirdiği kısıtlamaların drone faaliyetlerini etkilediğine yönelik açıklamaların ardından geldi. Musk, Ukrayna ordusunun sistemi insanları öldürmeye yönelik saldırılarda kullandığını iddia etti ve bu kullanıma imkân veren teknik açığın geçen hafta kapatıldığını belirtti. Ukraynalı yetkililerin SpaceX’i bağlantıları kısıtlamakla suçlamasının üzerinden yaklaşık iki hafta geçmişti.
Musk, iddiasına dayanak olarak Zelenskiy’nin Ukrayna’nın düşman askeri hedeflerine yönelik orta menzilli saldırılardan söz ettiği paylaşımını gösterdi. Musk’a göre bu açıklama, Starlink’in kullanım kurallarının ihlal edildiğine işaret ediyordu. Ukrayna tarafı ise Zelenskiy’nin sözlerinin ticari Starlink bağlantılarının saldırı drone’larında kullanıldığı anlamına gelmediğini savunuyor.
Axios’un aktardığına göre Ukrayna ordusu Starlink’i haberleşme, lojistik ve ülkeye yönelen insansız hava araçlarına karşı savunma amacıyla kullanıyor. Saldırı görevlerinde ise askeri kullanım için ayrı kontrolleri bulunan, ABD ordusuna yönelik Starshield hizmetinden yararlanıldığı ifade ediliyor.
Ukrayna ticari Starlink’in sınırlamalarına dikkat çekiyor
Zelenskiy’nin savunma teknolojileri danışmanı Serhii Beskrestnov, Telegram’da yaptığı açıklamada ticari Starlink terminallerinin hareket hâlindeki cihazlarda saatte 70 ila 90 kilometre hız aralığında bağlantı sağlayabildiğini ve Rusya topraklarında çalışmadığını belirtti. Beskrestnov, bu sınırlamalar nedeniyle ticari sistemin orta menzilli ya da Rusya’nın iç kesimlerini hedef alan uzun mesafeli saldırılarda kullanılmasının fiziksel olarak mümkün olmadığını söyledi.
Ukrayna tarafına göre hareket hâlindeki hava araçlarının uydu bağlantısı kurması için farklı bir erişim altyapısı gerekiyor. Starlink bireysel kullanıcılar, işletmeler ve kurumlara yönelik ticari internet hizmeti sunarken Starshield hükümetler ile savunma kuruluşlarının ihtiyaçları için tasarlanıyor.
Ukrayna’nın eski danışmanlarından Serhii Sternenko da sosyal medya paylaşımında iki hizmet arasındaki işleyiş farklarını anlattı. Sternenko’ya göre sabit konumda kullanılan Starlink terminalleri siviller ve askeri personel tarafından kaydedilebiliyor. Hareket hâlindeki terminallerin bağlantı kurabilmesi içinse özel bir listeye eklenip askeri Starshield sistemine tanımlanması gerekiyor. Bu nedenle Sternenko, drone görevlerinde ticari Starlink kullanılmasının teknik olarak mümkün olmadığını ve uydu bağlantısına ihtiyaç duyan operasyonların Starshield üzerinden yürütülebildiğini savundu.
Bağlantı kısıtlamaları kaldırıldı
Ukraynalı yetkililer, SpaceX’in uyguladığı kısıtlamaların insansız hava aracı görevleri ile diğer askeri faaliyetleri aksattığını öne sürdü. Zelenskiy, cumartesi günü Starlink ve Starshield hizmetlerinin tamamen eski durumuna döndüğünü açıkladı. Kyiv Independent’ın haberine göre kısıtlamaların kaldırılmasıyla Ukrayna ordusu, saatte 400 kilometrenin üzerinde hızla hareket eden cihazlarda yeniden uydu bağlantısı kurabilir hâle geldi.
Kısıtlamaların nasıl ve kim tarafından uygulandığı konusunda farklı açıklamalar yapıldı. Musk, Ukrayna’daki bağlantı hızının düşürülmesi sorumluluğunu ilk aşamada ABD hükümetine yöneltti. ABD Başkanı Donald Trump ise konuyla ilgisinin olmadığını ve SpaceX hizmetlerine kimin kısıtlama getirdiğini bilmediğini söyledi. The Wall Street Journal’ın daha sonraki haberinde, Trump’ın Musk’tan Ukrayna’ya yönelik sınırlamaları kaldırmasını istediği ileri sürüldü.
Starlink ve Starshield arasındaki fark tartışmanın odağında
İki hizmet de SpaceX’in uydu altyapısından yararlansa da erişim izinleri, kullanım koşulları ve askeri faaliyetlere ilişkin düzenlemeleri farklılık gösteriyor. Ukraynalı yetkililer ticari Starlink’in saldırı amaçlı drone görevlerinde kullanılamayacağını savunurken Musk, hizmet kurallarının ihlal edildiği iddiasını dile getirdi. Bağlantıların yeniden sağlanması, Ukrayna ordusunun haberleşme ve insansız hava aracı faaliyetlerindeki kısıtlamaları sona erdirdi. Bununla birlikte, tarafların açıklamaları arasındaki farklılıklar ve kısıtlamaların uygulanma süreciyle ilgili ayrıntılar tartışmalı olmaya devam ediyor.
