Güneş enerjisinin küresel elektrik üretimindeki payı hızla büyürken, Ember verilerine göre kaynak 2025’te nükleer enerjiyi az farkla geride bıraktı. Son 12 aylık verilerin analizinde güneşten üretilen elektriğin nükleer üretimden yüzde 13 fazla olduğu görülüyor.
Yaklaşık on yıl önce dünya elektrik üretiminin yalnızca yüzde 1’ini karşılayan güneş enerjisinin payının 2026’da yüzde 10’a ulaşması bekleniyor. Bu yükseliş, elektrik talebinin artışını karşılama biçiminden enerji yatırımlarına kadar sektördeki dengeleri değiştiriyor.
Güneş enerjisi talep artışının büyük bölümünü karşıladı
Güneş enerjisi, yeni elektrik üretim kapasitesine tarihte en hızlı katkı sağlayan kaynak olarak öne çıkıyor. 2025’te küresel elektrik talebindeki artışın yaklaşık dörtte üçü güneş enerjisiyle karşılandı. Rüzgâr üretimi de büyürken güneş enerjisindeki artışın daha hızlı olması küresel üretim karmasını dönüştürüyor.
Nükleer enerji üretimi 2000’den bu yana genel olarak yatay seyretti. Aynı dönemde güneş enerjisinden elde edilen elektrik yaklaşık 2.700 kat arttı. 2026’da güneş enerjisinin nükleere karşı farkını daha da açması bekleniyor.
Panel fiyatlarındaki düşüş büyümeyi hızlandırdı
Güneş enerjisinin yaygınlaşmasında panellerin ucuzlaması etkili oldu. Yaklaşık 15 yıldır olgun bir teknoloji kabul edilen güneş enerjisi, 2020’de tarihin en ucuz elektrik üretim yöntemlerinden biri haline geldi. Üretim ölçeğinin büyümesi, panel verimliliğinin artması ve silikon ile gümüş kullanımının azaltılması maliyetleri aşağı çekti.
Özellikle 2023 ve 2024’teki fiyat düşüşleri panelleri daha erişilebilir hale getirdi. Çin’deki yüksek üretim kapasitesi ve sektörde oluşan arz fazlası, fiyatların rekor düzeylere inmesine katkı sağladı.
Ember’den Dave Jones, tek bir güneş panelinin 100 doların altında satın alınabildiğini ve 30 ila 40 yıl boyunca elektrik üretebildiğini belirtiyor. Bu özellik, güneş enerjisini uzun vadeli yatırım açısından cazip kılıyor.
Çin liderliğini korurken diğer ülkelerde de kurulumlar artıyor
Güneş enerjisi üretimi ve kurulu kapasitesinde Çin açık ara ilk sırada bulunuyor. ABD ise güneş enerjisi ekipmanlarına yönelik tarifelere rağmen kurulum miktarında dünyada ikinci sırada. ABD’deki mevcut kapasite, hanelerin üçte birinden fazlasının elektrik ihtiyacını karşılayabilecek düzeye ulaştı. Yenilenebilir enerji yatırımlarını sınırlayan federal politikaların ülkede maliyetleri yükseltip büyümeyi yavaşlatması bekleniyor.
Hindistan’da son iki yıldaki elektrik talebi artışının yüzde 60’ı yeni güneş enerjisi üretimiyle karşılandı. Avustralya’da 4 milyondan fazla evde çatı tipi güneş paneli bulunuyor; bu, ülkedeki hanelerin üçte birinden fazlasına karşılık geliyor.
Elektrik şebekelerinin yetersiz, fosil yakıt maliyetlerinin yüksek olduğu ülkelerde de güneş enerjisine geçiş hız kazanıyor. Pakistan ve Lübnan’da kurulumlar artarken Afrika’da her gün yaklaşık 100 bin güneş paneli kuruluyor. Son yıllardaki savaşların petrol ve doğal gaz endüstrilerini etkilemesi de güneş enerjisine yönelimi artıran etkenler arasında gösteriliyor.
Bataryalar güneş enerjisinin kullanımını destekliyor
Güneş enerjisinin temel kısıtlarından biri, yalnızca güneş ışığının bulunduğu saatlerde üretim yapabilmesi. Gündüz üretilen elektriği akşam veya ihtiyaç duyulan başka zamanlarda kullanabilmek için depolama sistemleri gerekiyor. Batarya maliyetlerindeki düşüş, bu alandaki ilerlemeyi destekliyor.
Güneş enerjisiyle bataryaların birlikte kullanıldığı sistemler, güneşli bölgelerde yeni fosil yakıt santrallerinden daha düşük maliyetli olabiliyor. Bataryalar, gün ortasında üretilen elektriğin akşam değerlendirilmesini de kolaylaştırıyor.
Ancak uzun süreli depolama sorunu bütünüyle çözülmüş değil. Mevsimlere göre üretim farkları, uzun bulutlu dönemler ve muson mevsimleri güneş enerjisinin kesintisiz kullanımını zorlaştırabiliyor. Bu nedenle bataryaların yanı sıra elektrik şebekelerinin geliştirilmesi ve farklı enerji kaynaklarının birlikte planlanması önemini koruyor.
Elektrikleşme güneş enerjisine ihtiyacı artırıyor
